Karta katalogowa i jak ją czytać, żeby porównać produkty różnych producentów

Większość parametrów użytkowych zależy od warunków, w jakich je zmierzono. Dobrym przykładem jest pompa ciepła powietrze woda. Jej moc grzewczą podaje się dla punktu pracy zapisanego skrótem: A7/W35 oznacza powietrze zewnętrzne 7°C i wodę zasilającą 35°C, A2/W35 powietrze 2°C, a A-7/W35 powietrze minus 7°C. Im zimniejsze powietrze, tym mniejsza moc i niższy COP, dlatego to samo urządzenie ma w karcie kilka różnych wartości mocy. Producent, który na pierwszej stronie eksponuje moc przy A7/W35, nie kłamie, ale jeśli drugi producent podaje moc przy A2/W35, liczby nie są porównywalne. Punkty pracy dla badań mocy i COP opisuje norma EN 14511. Porównuj zawsze wartości z tego samego punktu pracy, a gdy jedna karta go nie zawiera, zapisz „brak danych” i zapytaj producenta.

COP opisuje efektywność w jednym punkcie pracy. SCOP (sezonowy współczynnik efektywności) uśrednia ją dla całego sezonu grzewczego i jest wyznaczany według normy EN 14825. Żeby dwa SCOP były porównywalne, muszą dotyczyć tej samej strefy klimatycznej (w kartach zwykle: chłodna, umiarkowana, ciepła) i tej samej temperatury zasilania, czyli zastosowania niskotemperaturowego (35°C) albo średniotemperaturowego (55°C). SCOP 4,5 dla klimatu umiarkowanego i 35°C oraz SCOP 3,5 dla klimatu chłodnego i 55°C mogą opisywać to samo urządzenie. Ta sama zasada dotyczy innych branż: wartość sezonowa, średnia albo ważona jest zawsze wyliczona według określonego profilu, więc sprawdź, jaki to profil.

Karty producentów z różnych rynków używają różnych jednostek. Moc chłodniczą klimatyzatorów podaje się czasem w BTU/h (1 kW to około 3412 BTU/h), moc silników w KM albo hp (1 KM to 0,7355 kW, 1 hp to około 0,7457 kW), wydajność pomp w m³/h albo l/min (1 m³/h to około 16,67 l/min), ciśnienie w bar, kPa albo psi (1 bar to 100 kPa i około 14,5 psi). Przelicz wszystko do jednego układu, zanim zaczniesz porównywać. Druga sprawa to tolerancje. Wartość nominalna z dopiskiem „±10%” oznacza, że konkretny egzemplarz może mieć wynik o jedną dziesiątą niższy. Jeżeli specyfikacja wymaga minimum 100 jednostek, a karta podaje 105 z tolerancją ±10%, dolna granica wynosi 105 × 0,9 = 94,5, więc spełnienie wymagania nie jest pewne. Brak tolerancji w karcie to też informacja, którą warto odnotować.

• Zapisz jednostkę oryginalną i przeliczoną, żeby rachunek dało się sprawdzić.
• Odróżniaj wartość nominalną, typową, minimalną i maksymalną.
• Sprawdź, czy tolerancja dotyczy pojedynczego egzemplarza, czy średniej z serii.

Hałas to parametr, na którym karty różnych producentów rozjeżdżają się najczęściej. Poziom mocy akustycznej (LwA) opisuje źródło dźwięku i nie zależy od odległości. Poziom ciśnienia akustycznego (LpA) opisuje to, co słychać w danym miejscu, i zawsze musi mieć podaną odległość oraz warunki (na przykład 1 m, 3 m albo 5 m, w wolnym polu). Ciśnienie akustyczne w odległości kilku metrów jest wyraźnie niższe niż moc akustyczna tego samego urządzenia, więc karta, która podaje LpA w 5 m, wygląda na cichszą od karty z LwA, nawet jeśli urządzenie jest głośniejsze. Porównuj wyłącznie tę samą wielkość, a jeśli jedna karta podaje tylko ciśnienie bez odległości, nie da się jej rzetelnie zestawić z drugą.

Oznaczenia normowe skracają długi opis do kilku znaków, ale trzeba wiedzieć, co za nimi stoi. Klasy sprawności silników elektrycznych IE definiuje norma IEC 60034-30-1: od IE1 (sprawność standardowa) przez IE2 i IE3 do IE4 (sprawność bardzo wysoka), przy czym klasa zależy od mocy, liczby biegunów i częstotliwości zasilania. Ten sam silnik może mieć inną sprawność przy 50 Hz i przy 60 Hz, a karta przeznaczona na rynek amerykański może podawać wartości dla 60 Hz. Stopień ochrony IP według IEC 60529 ma dwie cyfry. Pierwsza (od 0 do 6) opisuje ochronę przed ciałami stałymi i pyłem, druga (od 0 do 9) ochronę przed wodą. IP54 to ochrona przed pyłem w stopniu niezakłócającym pracy i przed bryzgami wody, IP65 oznacza pyłoszczelność i odporność na strugę wody, a IP67 odporność na chwilowe zanurzenie. Litera X w miejscu cyfry (na przykład IPX4) oznacza, że tej ochrony nie badano, a nie że jest zerowa. Sprawdź też wydanie normy podane w karcie, bo wymagania i klasy zmieniają się między wydaniami.

Zestawienie kart kilku producentów to w praktyce budowa wspólnego modelu danych. Ten sam parametr ma różne nazwy (moc grzewcza, wydajność grzewcza, heating capacity), część wartości siedzi w przypisach albo w opisie zamiast w tabeli, a niektóre parametry występują tylko u jednego producenta. Zanim porównasz liczby, ustal listę parametrów, które są dla ciebie ważne, i dla każdej karty znajdź wartość w tych samych warunkach. Parametr, którego karta nie podaje, zapisz jako „brak danych”, a nie jako zero albo spełnienie. Przy dużej liczbie produktów przydaje się baza parametrów technicznych produktów, w której nazwy i jednostki są już ujednolicone. Jeżeli karta ma służyć jako dowód zgodności w postępowaniu, zobacz też wpis SWZ a oferta.

• Ta sama nazwa parametru nie gwarantuje tych samych warunków pomiaru.
• Wartości z przypisów i opisów są równie wiążące jak te z tabeli.
• Porównuj karty tej samej wersji produktu i sprawdzaj datę dokumentu.
• Parametr bez normy pomiaru traktuj ostrożnie i dopytaj producenta.